Vệ sinh nướu cho bé chưa mọc răng: hướng dẫn từng bước an toàn

Vệ sinh nướu cho bé chưa mọc răng là việc lau nhẹ nướu, lưỡi và mặt trong má bằng dụng cụ sạch để lấy cặn sữa sau cữ bú. Mẹ rửa tay sạch, dùng dụng cụ dùng một lần, thao tác nhẹ trong vài chục giây mỗi lần và dừng lại khi bé khó chịu.

Nhiều mẹ thấy con còn "trơ nướu" nên nghĩ chưa cần chăm sóc miệng, chờ đến khi mọc răng mới bắt đầu. Cũng có mẹ muốn làm sớm nhưng không biết thao tác thế nào cho an toàn, sợ làm con đau hay quấy khóc.

Nội dung dưới đây hướng dẫn mẹ chuẩn bị, 5 bước lau nướu nhẹ nhàng, thời điểm nên làm trong ngày, những lỗi thường gặp và dấu hiệu cần hỏi bác sĩ.

Vì sao chưa mọc răng vẫn cần vệ sinh nướu?

Sau mỗi cữ bú, sữa có thể còn đọng lại trên nướu, lưỡi và mặt trong má. Bé chưa biết súc miệng nên cặn sữa không tự trôi hết. Việc lau nhẹ giúp miệng bé sạch hơn và giúp bé quen dần với việc có người chạm vào miệng.

Làm quen sớm cũng giúp mẹ và bé thuận lợi hơn khi răng đầu tiên xuất hiện, vì bé đã quen cảm giác vệ sinh miệng. Mẹ không cần làm phức tạp, điều quan trọng là nhẹ nhàng, đều đặn và đúng dụng cụ.

💬 Góc chuyên gia

Theo WHO, phần lớn các bệnh răng miệng có thể phòng ngừa được nếu chăm sóc đúng cách. Thói quen chăm sóc miệng hình thành từ sớm là nền tảng cho điều đó.

Nguồn: WHO, Global Oral Health Status Report

Chuẩn bị trước khi lau nướu cho bé

Mẹ cần chuẩn bị gì trước khi lau nướu cho bé?

- Bàn tay sạch: rửa tay bằng xà phòng, lau khô, cắt gọn móng tay, tháo nhẫn hoặc vòng có thể làm xước nướu bé.
- Dụng cụ sạch, dùng một lần: gạc rơ lưỡi tiệt trùng đóng gói riêng là lựa chọn gọn, tránh dùng lại khăn hoặc gạc đã dùng.
- Tư thế thoải mái: mẹ bế bé nghiêng hoặc đặt bé nằm đầu hơi cao, đủ sáng để quan sát miệng bé.
- Thời điểm bé tỉnh táo: bé không quá đói, không quá no, không buồn ngủ.

5 bước vệ sinh nướu cho bé chưa mọc răng

1. Rửa tay và mở gói gạc mới: mẹ quấn gạc quanh ngón trỏ, giữ gạc gọn để không bị bung.
2. Đặt bé đúng tư thế: bế bé nghiêng hoặc nằm đầu hơi cao, mẹ nhẹ nhàng mở miệng bé khi bé thư giãn.
3. Lau nướu trên và nướu dưới: lau nhẹ theo đường cong của nướu, từ trong ra ngoài, không ấn mạnh.
4. Lau mặt trong má và lưỡi: lau nhẹ mặt trong má, rồi lau mặt lưỡi từ trong ra ngoài, tránh chạm sâu vào cổ họng gây ọe.
5. Dừng và khen bé: kết thúc trong vài chục giây, bỏ gạc đã dùng, rửa tay. Dù bé phản ứng, mẹ vẫn giữ giọng dịu dàng để bé không sợ.

Vùng lauCách làmLưu ý
Nướu trên và nướu dướiLau nhẹ theo đường cong nướuKhông ấn mạnh, không chà qua lại
Mặt trong máLau nhẹ từ trong ra ngoàiDừng nếu bé quay đầu, ho
Mặt lưỡiLau nhẹ từ trong ra ngoàiKhông đưa sâu vào cổ họng

Lau nướu: 3 vùng cần nhẹ tay

Vệ sinh nướu vào thời điểm nào trong ngày?

Mẹ có thể làm một đến hai lần mỗi ngày, ví dụ buổi sáng và sau cữ bú cuối trong ngày. Nên làm cách cữ bú một khoảng, không làm ngay khi bé vừa bú no vì bé dễ ọc. Nếu bé khó chịu vào một thời điểm, mẹ đổi sang lúc bé vui vẻ hơn.

Mẹ không cần bắt bé hợp tác ngay từ lần đầu. Những lần đầu có thể chỉ lau nướu vài giây, tăng dần khi bé đã quen. Đọc thêm về mốc bắt đầu trong bài khi nào nên bắt đầu vệ sinh răng miệng cho bé.

Những lỗi mẹ nên tránh khi lau nướu cho bé

- Dùng ngón tay không rửa sạch hoặc khăn đã dùng nhiều lần.
- Chà mạnh, cạo nướu hoặc lưỡi để "làm sạch cho kỹ".
- Làm khi bé đang ngủ, đang bú hoặc ngay sau khi vừa ọc sữa.
- Tự bôi, đắp hoặc cho bé ngậm thứ gì lên nướu khi chưa hỏi bác sĩ.
- Ép bé khi bé quấy khóc dữ dội.

Khi bé bắt đầu khó chịu vì sắp mọc răng, mẹ có thể xem thêm bài massage nướu cho bé mọc răng để biết cách xoa dịu nhẹ nhàng, vẫn giữ nguyên tắc dụng cụ sạch và thao tác dịu.

Khi nào mẹ nên hỏi bác sĩ?

Mẹ nên đưa bé đi khám nếu nướu sưng đỏ, có mảng trắng không lau sạch, bé quấy khóc khi bú, bỏ bú hoặc có dấu hiệu đau miệng kéo dài. Bác sĩ sẽ kiểm tra và hướng dẫn mẹ cách chăm sóc phù hợp với từng bé.

💬 Góc chuyên gia

Theo AAPD, mẹ nên cho bé khám răng lần đầu trong vòng 6 tháng sau khi mọc chiếc răng đầu tiên, và không muộn hơn khi bé tròn 1 tuổi. Sau lần khám đầu, bé nên khám răng định kỳ khoảng 6 tháng một lần.

Nguồn: AAPD, Periodicity of Examination

Câu hỏi thường gặp

Bé chưa mọc răng có cần vệ sinh nướu không?

Có thể làm để miệng bé sạch hơn và giúp bé quen dần. Sữa có thể đọng lại trên nướu và lưỡi sau cữ bú, bé lại chưa biết súc miệng. Mẹ chỉ cần lau nhẹ bằng dụng cụ sạch, vài chục giây mỗi lần. Nếu bé khó chịu hoặc mẹ chưa chắc cách làm, mẹ nên hỏi bác sĩ để được hướng dẫn trực tiếp, đặc biệt khi bé đang ốm hoặc nướu có dấu hiệu bất thường.

Mẹ có thể dùng khăn xô hoặc bông để lau nướu không?

Mẹ nên chọn dụng cụ sạch, mềm, dùng một lần để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Khăn dùng lại dễ còn vi khuẩn nếu không giặt và phơi đúng cách, còn bông có thể để lại sợi trong miệng bé. Gạc rơ lưỡi cho bé tiệt trùng đóng gói riêng, không để lại xơ vải là lựa chọn gọn cho việc này. Mẹ không dùng lại gạc đã lau hoặc đã rơi xuống đất.

Mỗi ngày nên lau nướu cho bé mấy lần?

Mẹ có thể làm một đến hai lần mỗi ngày, ví dụ buổi sáng và sau cữ bú cuối trong ngày. Không cần làm quá nhiều lần vì dễ khiến bé khó chịu, quấy khóc. Nếu bé chống đối, mẹ giảm bớt và chọn lúc bé vui vẻ. Mẹ có thể trao đổi với bác sĩ về nhịp chăm sóc phù hợp khi bé có biểu hiện đặc biệt như bú ít hoặc quấy nhiều.

Bé quấy khóc khi mẹ lau nướu thì phải làm sao?

Mẹ dừng lại, ổn định bé, rồi thử lại vào thời điểm khác khi bé vui vẻ. Những lần đầu có thể chỉ lau nướu vài giây, nói chuyện nhẹ nhàng và cho bé nhìn thấy gạc trước khi chạm vào miệng. Mẹ không ép hoặc giữ chặt bé. Nếu bé luôn phản ứng mạnh hoặc có dấu hiệu đau, mẹ nên đưa bé đi khám để bác sĩ kiểm tra miệng.

Khi bé bắt đầu mọc răng, mẹ có cần đổi cách vệ sinh không?

Khi răng đầu tiên xuất hiện, mẹ vẫn lau nướu và lưỡi, đồng thời làm sạch nhẹ chiếc răng mới mọc. Mẹ giữ nguyên nguyên tắc dụng cụ sạch, thao tác dịu và đều đặn mỗi ngày. Mẹ cũng nên lên lịch cho bé khám răng lần đầu theo khuyến nghị đã nêu ở trên. Nếu bé khó chịu vì nướu, mẹ có thể hỏi bác sĩ cách xử lý phù hợp.

Gạc rơ lưỡi MidkidBaby dùng một lần cho bé chưa mọc răng

Gạc rơ lưỡi cho bé từ 0 ngày tuổi

Gạc rơ lưỡi MidkidBaby dùng được từ 0 ngày tuổi, là gạc tiệt trùng, đóng gói riêng từng gói, dùng một lần, vị nho và không để lại xơ vải khi lau. Gạc giúp mẹ làm sạch lưỡi, nướu và khoang miệng của bé, kể cả cặn sữa, mảng bám, và góp phần bảo vệ nướu trong giai đoạn mọc răng. Thành phần gồm Xylitol, Ovopron DC, dịch chiết lá hẹ, Glycerin và NaHCO3, trong đó Xylitol hỗ trợ ức chế vi khuẩn gây sâu răng. Mẹ có thể dùng một đến hai lần mỗi ngày, cách cữ bú một đến hai giờ.

Lưu ý:

- Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
- Sản phẩm chăm sóc răng miệng Midkid không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Người biên soạn:

Đội ngũ chuyên môn Midkid, Công ty Cổ phần Dược Khoa (DK Pharma). Xem thêm tại trang giới thiệu.

Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ
CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM MID
Địa chỉ: Số 1 TT28, khu đô thị Văn Phú, phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
Điện thoại: 0968 200 989
Email: duocphammid@gmail.com

Bài viết liên quan

Sún răng ở trẻ 2 tuổi: Dấu hiệu, cơ chế và cách xử lý
Sún răng ở trẻ 2 tuổi: Dấu hiệu, cơ chế và cách xử lý
Bọt đánh răng cho bé từ mấy tuổi thì dùng an toàn?
Bọt đánh răng cho bé từ mấy tuổi thì dùng an toàn?
Phân biệt sún răng và sâu răng ở trẻ em: cách nhận biết  chuẩn cho mẹ
Phân biệt sún răng và sâu răng ở trẻ em: cách nhận biết chuẩn cho mẹ
Sâu Răng Ở Trẻ 1 Tuổi: Cẩm Nang Chặn Vết Sún Cho Mẹ
Sâu Răng Ở Trẻ 1 Tuổi: Cẩm Nang Chặn Vết Sún Cho Mẹ